فرهنگ عقايد و مذاهب اسلامى - سبحانی، علیرضا - الصفحة ١٩٥ - ١ صفات ذاتى خدا عين ذات اوست

تا اين جا با مسائل اختلافى اماميه با معتزله آشنا شديم، هم اكنون به مواضع اختلافى اماميه بااشاعره اشاره مى كنيم:

مقايسه اماميه با اشاعره

پايه گذار مكتب اشعرى ابوالحسن اشعرى(٢٦٠ـ٣٢٤هـ) است. او متجاوز از چهل سال پيرو معتزله بود، و دست پرورده يكى از سران اعتزال به نام ابوعلى جبائى(م٣٠٣هـ) به شمار مى آمد، ولى در سال ٣٠٥هـ در بصره بر بالاى منبر قرار گرفت و از اين كه از مكتب معتزله پيروى مى كرد، توبه كرد، و پيروى خود را از مكتب احمد بن حنبل اعلام نمود[١]، ولى در حالى كه خود را پيرو مكتب اهل حديث معرفى مى كرد، در عقايد آنان تعديلى به وجود آورد كه هرگز آنان به اين تعديل راضى نبودند، ودر حقيقت مكتب اشعرى، مكتبى است ميانه رو بين معتزله و اهل حديث، و در عين حال در اصولى با اماميه كاملاً رو در رو است. اينك تفاوت هاى عقايد اماميه با اشاعره:

١. صفات ذاتى خدا عين ذات اوست

صفات ذاتى خدا چون علم و قدرت و حيات، از نظر اماميه عين ذات است، نه زائد بر ذات، يعنى ذات از نظر كمال در درجه اى است كه سراسر، علم و قدرت و حيات است، در حالى كه اشاعره صفات ذاتى خدا را زائد بر ذات و مانند ذات، قديم مى دانند و از اين جهت، علاوه بر ذات خدا كه قديم است، به